Wat kun je allemaal doen met kruiden, vruchten, bloemen, kortom met planten? In het Kruidenatelier geven we niet alleen veel informatie maar ook leuke tips, recepten en andere toepassingen, waar je zelf mee aan de slag kunt. Heb je ook een leuk verhaal, een goed idee of handige tip? Laat het ons weten via kruidenhof-te-mallum@hotmail.com


Maart

DE TOVERHAZELAAR ( Hamamelis virginiana)

Het is weer tijd voor de prachtig bloeiende toverhazelaar, de Hamamelis virginiana. In het Engels heet hij de Witch Hazel, de tover of Witch verwijst naar de winterbloei en het wegspringen van de zaden. Ook wordt van de takken de wichelroede gemaakt. Bloei in de winter geeft de mogelijkheid tot windbestuiving, handig als andere planten geen blad dragen.

De indianen geloofden dat de grote geest de bloemen zo opvallend groot en geel had gemaakt om de aandacht van de mensen te trekken. Ze gebruikten de toverhazelaar dan ook in rituelen en bij de genezing van onder andere huid en spieren.

Onderzoek
In 1850 al werd er geneesmiddel onderzoek gedaan. Later vond men een speciale looistof die genezend werkt op de bloedvaten. In de signatuurleer zegt men dat het rood in de bloemen verwijst naar het bloed. De spinachtige vorm van de bloem die het hart van de bloem beschermt tijdens de vorst lijkt, met een beetje fantasie, ook wel op vaatophopingen en aambeien.

Krachtpatser
De toverhazelaar is een echte krachtpatser. Het wekt altijd weer verbazing, dat de bloei gewoon doorgaat ongeacht vorst, sneeuw, storm of regen. De bloemen lijken soms wel een soort elfjes die dansen aan de takken. Zo’n prachtige winterbloeier is een vrolijk gezicht op de vaak sombere dagen en we kunnen hem dan ook inzetten bij depressie.

De toepassing
Met de  verse bloemen kun je zalf en olie maken. Het is het soms moeilijk om een droge dag te vinden met droge bloemen in deze tijd van het jaar. Zalf en olie kunnen ingezet worden bij het helen van wonden. De echte hamamelisolie kun je zelf maken.

Je hebt nodig:
* een glazen potje met goed afsluitbare deksel
* een goede olie, zonnebloem of olijfolie, liefst van biologische kwaliteit en koud geperst. De kwaliteit is belangrijk omdat tijdens het maakproces de olie veel te verduren krijgt.
* een hand vol bloemen afhankelijk van hoeveel je wilt maken

Vul het potje half met olie en vul af met bloemen. De pot moet vol, maar de bloemen moeten nog vrij kunnen bewegen, dus prop de pot niet vol. Nu vul je de pot verder met olie en doe de deksel erop. De pot moet 3 weken op een warme plek staan, liefst achter het raam in de zon en als die niet schijnt, in de buurt van de verwarming. Af en toe keren en bewegen.

Na 3 weken zeef je de olie door een doek, de doek met plantmateriaal niet uitknijpen maar laten uitlekken. De olie is een paar maanden tot een half jaar houdbaar, tot het ranzig begint te ruiken.

Je kunt de olie gebruiken bij aambeien, wonden, spataderen, kuitkramp, gezwollen en vermoeide benen als gevolg van aderlijke problemen, couperose en huiddoorbloeding (wordt veel in cosmetica gebruikt). Kloven en zonnebrand zijn ook vaak genoemde indicaties. In acute gevallen elk uur dun smeren en anders drie keer per dag dun aanbrengen. Kruidenmiddelen moet je altijd langere tijd gebruiken, omdat ze diep en langzaam werken, ze zouden je zelfgenezend vermogen stimuleren.


Februari

DE JENEVERBES (Juniperus communis)

Is nou de jenever naar de struik vernoemd of de struik naar de jenever? Het stoken van jenever begon in elk geval in Nederland, daarvoor gebruikte men de bessen. De eerste berichten die gevonden zijn over de jeneverbes stammen uit 1500 v Chr. Toen werd de bes voor alles gebruikt, het was een allesgenezer ofwel panacea. Als je goed kijkt naar de bessen aan de struik dan zie je dat er zowel groene als blauw/zwarte bessen aan zitten. Een- en tweejarige samen. Soms kan zelfs ook de bloem tegelijkertijd worden waargenomen. Verder is het een wat stekelig type met verhoute stengels en veel etherische oliën.

De donker blauwe bessen die worden gebruikt kun je ook in de winkel kopen, dan zijn ze vaak iets groter omdat ze vooral in mediterrane landen worden gekweekt, want daar voelt de jeneverbes zich toch iets meer op z’n gemak. Maar je kunt ze ook tot op 2500 meter hoogte vinden waar ze een kleine gedaante aannemen.

Eigenlijk wordt alles gebruikt van de struik, je kunt er bijvoorbeeld ook een mooie grijze tot diepgroene verfstof van maken. De takken kun je gebruiken als insectenverdrijvers. Ook in de keuken wordt veel gebruik gemaakt van de bes: zuurkool, wild, gerookte ham, aroma voor jenever en andere dranken, geroosterd zaad als koffiesurrogaat. De etherische oliën worden geneeskrachtig ingezet maar ook als smaakmaker.

OM ZELF TE DOEN

Het algemene gebruik nu richt zich vooral op de urinedrijvende werking en de spijsvertering. Na de winter is het een uitgelezen tijd om een reinigingskuurtje te doen. Een leuk en makkelijk recept om je nieren te reinigen is het eten van de bessen in een bepaalde volgorde. Dag 1 eet je 1 bes, dag 2 eet je 2 bessen, dag 3 eet je 3 bessen… tot aan 12 dagen. Op dag 13 eet je 11 bessen op dag 14 10 bessen... en zo door naar 0.

Disclaimer: De recepten van het Kruidenatelier kunnen in principe door gezonde mensen worden gebruikt. Mocht u medicijnen gebruiken of een of meerdere kwalen onder de leden hebben dan is het raadzaam om eerst met een deskundige te overleggen. Deze recepten vervangen geen bezoek aan de dokter.